asistencija

asistencija, Pomoć pri dijagnostičkim i terapijskim procesima.

anestezija

anestezija, Odsutnost svih vrsta osjeta.
Umjetno izazvana neosjetljivost cijelog tijela ili dijela tijela radi omogućavanja bezbolnog izvođenja operacije.

amniocenteza

amniocenteza, Punkcija amnijske tekućine kroz trbušnu stijenku trudnice ili rodilje.
Jedna metoda punkcije plodne vode. Indicirana je kad je majka starija od 35. godina, otac stariji od 42. godine, te kod poremećaja kromosoma u obitelji (kromosopatija). Amniocenteza se obično obavlja između 14. i 18. tjedna trudnoće (najčešće oko 16.tjedna trudnoće). Postupak se izvodi tako da se pod kontrolom ultrazvuka uvlači duga igla kroz trbuh trudnice u posteljicu te se izvlači plodna voda. Plodna voda sadrži stanice fetusa iz kojih je laboratorijski moguće odrediti broj i izgled kromosoma, spol fetusa te općenito zrelost fetusa. Također amniocentezom se procjenjuje težina poremećaja kod Rh inkompatibilnosti majke i dijeteta pri čemu se mjeri bilirubin iz plodne vode. Iz plodne vode se može odrediti i AFP tj. alfa feto-protein koji ako je povišen ukazuje na poremećaj razvoja i zatvaranja neuralne cijevi te stanja kao što su spina bifida (rascjep neuralne cijevi). Amniocenteza je kao postupak malo neugodan za pacijenticu, ali nije bolan jer je trudnički trbuh napet te se bol ne osjeća kao kod opuštenog trbuha. Komplikacije amniocenteze su rijetke, manje od 1-2% i uključuju infekciju, krvarenje, preuranjeni porod i pobačaj. Najčešća indikacija za dijagnostiku amniocentezom je rizik majke da će roditi dijete s Down sindromom (trisomija 21) koji je kod trudnica starijih od 35. godina 1:200 slučajeva.
Izvor: cardionet.hr

adenotomia

adenotomia, Adenotomija, operacija odstranjivanja trećeg krajnika.

abdominalna paracenteza

abdominalna paracenteza, punkcija abdomena; metoda punkcije trbušne šupljine koja se izvodi kao dijagnostički postupak da bi se utvrdila vrsta slobodnog tekućeg sadržaja ili kao terapijski postupak u svrhu odstranjenja ascitesa (povećane količine slobodne tekućine u trbušnoj šupljini). Punkcija se izvodi po strogim pravilima asepse. Nakon punkcije mjesto uboda se dezinficira i pokrije sterilnom gazom.

artroplastika

artroplastika, Kirurški zahvat, postupak zamjene bolesnog odnosno degenerativno promijenjenog zgloba novim umjetnim zglobom odnosno zglobnom protezom koja nadomješta bolesni zglob u strukturnom i u funkcijskom pogledu (u svrhu vraćanja gibljivosti zgloba i povećanju opsega pokreta u zglobu).
Najčešće se izvodi altroplastika kuka (umjetni kuk) i koljena (umjetno koljeno). Nakon zahvata obavezno je provođenje fizikalne terapije i rehabilitacija.
Artroplastika (odnosno proteza) može biti totalna (popularna skraćenica TEP – totalna endoproteza) kad se mijenjaju oba dijela zgloba (čašica i glavica) ili parcijalna (popularna skraćenica PEP – parcijalna endoproteza) kad se mijenja samo jedan dio.

apendektomija

apendektomija, Kirurško (operacijsko) odstranjenje upaljenog apendiksa (crvuljak, slijepo crijevo) koje se koristi kao metoda izbora u liječenju akutnog apendicitisa (akutne upale slijepog crijeva).

artrodeza

artrodeza, Kirurški zahvat kojim se koči zglob.

cistektomija

cistektomija, Kirurško odstranjenje mokraćnog mjehura.

carski rez

carski rez, (lat. sectio cesarea), Operativno-abdominalni put dovršenja porođaja (kroz trbušnu stijenku i prednji zid maternice). Incidencija carskog reza je od 5-25%. Danas se carski rez radi ekstraperitonealno, radi izbjegavanja peritonitisa. Najčešći je poprečni istmični ekstraperitonealni carski rez.
Glavne indikacije za carski rez su: 1. Placenta previja, 2. Sužena zdjelica, 3. Defleksija ploda sa leđima sprijeda. Gestacijska dob kad se radi carski rez sve se više smanjuje (donja granica je 26 tjedana).
Nuspojave carskog reza: 1. Visoka smrtnost (zbog patoloških trudnoća i morbiditeta), 2. Djeca koja se rađaju carskim rezom su uvijek nezrelija, 3. Neplodnost nakon carskog reza.

cirkumcizija

cirkumcizija (obrezivanje), Kirurško odstranjenje prepucija (kožice) na penisu u slučaju fimoze odnosno suženja prepucija pri čemu se prepucij ne može prevući preko glansa (glavića) penisa.

endoskopska retrogradna kolangiopankreatografija (ERCP)

endoskopska retrogradna kolangiopankreatografija (ERCP), Ovo je metoda koja kombinira endoskopsko injiciranje kontrasta i hepatopankreatičnu ampulu da bi se ispunili žučni vodovi i gušteračni vod uz istovremeno rentgensko snimanje. Pacijent je za vrijeme zahvata sediran. Koristi se kod sumnji na bolesti jetre (ciroze jetre), žučnih vodova (žučni kamenci, žutica) karcinome jetre. ERCP se koristi osim u dijagnostičke i u terapijske svrhe, kao kod npr. koledokolitijaze (žučnih kamenaca) kada se najčešće u tijeku ERCP-a nastavlja terapijski postupak papilotomija (sfinkterektomija) gdje se presijeca papila Vateri duodenuma (dvanaesterca) te se potom izvodi ekstrakcija (odstranjenje) žučnog kamenca. Ovakav zahvat pošteđuje pacijenta od klasičnog kiruškog zahvata odstranjenja kamenaca. Komplikacije ERCP su rijetke, oko 3% pacijenata se može razviti infekcije, krvarenja ili akutni pankreatitis (akutna upala gušterače).
Izvor: cardionet.hr

gastrostoma

gastrostoma, Kirurški načinjen otvor na želučanoj stijenci koji služi za hranjenje pacijenta. Rabi se privremeno za privremenu prehranu nakon operacije jednjaka ili trajno kod inoperabilnog karcinoma jednjaka ili želuca.

gastrektomija

gastrektomija, Kirurško odstranjenje želuca. Ovisno o samoj bolesti i opsegu bolesti razlikuje se parcijalna (djelomično odstranjenje) ili totalna gastrektomija (potpuno odstranjenje). Najčešća indikacija za gastrektomiju je karcinom želuca.

histerektomija

histerektomija, Kirurško odstranjenje maternice. Indicirano je kod karcinoma maternice, atipične hiperplazije endometrija, obilnih i nepravilnih krvarenja te kod mioma maternice. Maternica se može odstraniti s ili bez uklanjanja jajnika. Odstranjenje maternice je moguće klasičnim kirurškim zahvatom (abdominalno ili vaginalno) ili laparoskopski.

kvadrantektomija

kvadrantektomija, Poštedna operacija kod karcinoma dojke pri kojoj se odstranjuje dio dojke (kvadrant dojke) i uklanjaju limfni čvorovi iz odgovarajuće pazušne jame.

krioterapija

krioterapija, Metoda koja izaziva nekrozu (odumiranje) tkiva primjenom hladnoće odnosno smrzavanjem tkiva. Najčešće se primjenjuje tekući dušik čije isparavanje razvija temperaturu od -195,8 °C. Ova metoda se koristi u liječenju bradavica, kondiloma (genitalnih bradavica) te hemoroida.

kolostoma

kolostoma (anus praeternaturalis), Kiruškim putem načinjen izlaz debelog crijeva na trbušnu stjenku koji služi pražnjenju stolice. Kolostoma može biti privremena ako se radi npr. o ozljedi ili perforaciji debelog crijeva ili trajna kod inopreabilnog karcinoma debelog crijeva (kolorektalnog karcinoma).

kolekotomija

kolekotomija, Kirurško odstranjenje debelog crijeva (kolona). Najčešće je indicirano kod karcinoma debelog crijeva te rjeđe u bolestima kao što su npr. ulcerozni kolitis.

kolecistektomija

kolecistektomija, (lat. cholecystectomia)Kirurško odstranjenje žučnog mjehura (žučnjaka). Indikacije za kolecistektomiju su akutna i kronična upala žučnjaka (akutni i kronični kolecistitis), tumor žučnjaka te ozljeda žučnjaka. Kolecistektomija se može klasičnim kirurškim putem ili laparoskopski što je danas postala metoda izbora zbog kraćeg postoperativnog boravka u bolnici, bržim oporavkom i manjim postotkm postoperativnih komplikacija.